İdare hukuku, devlet ile bireyler arasındaki ilişkileri düzenler. Devletin hukuka aykırı işlem ve eylemlerine karşı vatandaşın başvurabileceği yollar vardır. Bu yazıda iptal davası, tam yargı davası ve süreleri açıklıyoruz.
İdari İşlem ve Denetim
İdarenin tek taraflı işlemleri hukuka uygunluk yönünden yargı denetimine tabidir. Birey, kendisini etkileyen hukuka aykırı işleme karşı dava açabilir.
İptal Davası
İdarenin hukuka aykırı işlemlerinin iptali için açılır. İşlemin tebliğinden itibaren kural olarak **60 gün** içinde idare mahkemesinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.
Tam Yargı Davası
İdarenin hukuka aykırı işlem veya eylemi nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılır; maddi ve manevi tazminat istenebilir. Çoğu hâlde idareye **ön başvuru** zorunludur.
Diğer Konular
- Disiplin cezalarına itiraz,
- Kamu ihale uyuşmazlıkları,
- Vergi davaları (vergi mahkemeleri),
- Yürütmenin durdurulması talepleri.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Süreler kısadır ve hak düşürücüdür; tebliğ tarihleri önemlidir.
- Üst makama başvuru, dava açma süresini etkileyebilir.
Sık Sorulan Sorular
İdari işleme itiraz süresi nedir?
Tebliğden itibaren genellikle 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Devletin hatasından zarar gördüm, tazminat alabilir miyim?
İdare mahkemesinde tam yargı davası açarak maddi ve manevi tazminat isteyebilirsiniz.
Yürütme durdurulabilir mi?
Telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık hâlinde yürütmenin durdurulması istenebilir.
İlgili Mevzuat
- 2577 sayılı İYUK m.2 (iptal ve tam yargı davaları)
- İYUK m.7 (dava açma süresi – 60 gün)
- İYUK m.11 (üst makama başvuru)
Yargıtay / Danıştay Kararları
Düzenleyici idari işlemlere (Genel Şartlara) karşı açılan iptal davasında, düzenlemenin sınırlarının ve hukuka uygunluğunun denetlendiği bir örnek.
Karar metnine git →Sağlık hizmetinden kaynaklanan zarara ilişkin tam yargı davasında, aydınlatılmış onam ve komplikasyon değerlendirmesinin esas alındığı karar.
Karar metnine git →