İş akdinin haksız feshi, işçi açısından çeşitli tazminat ve alacak haklarını gündeme getirir. Bu yazıda kıdem ve ihbar tazminatını, işe iadeyi ve diğer işçilik alacaklarını açıklıyoruz.
Haksız Fesih ve Sonuçları
İşveren, işçiyi geçerli/haklı bir neden olmaksızın çıkarırsa işçi; kıdem, ihbar ve koşulları varsa işe iade gibi haklara başvurabilir. İspat yükü kural olarak işverendedir.
Kıdem Tazminatı
En az 1 yıl çalışan işçiye, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir ve yıllık tavanla sınırlıdır. Yalnızca damga vergisine tabidir.
İhbar Tazminatı
Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte gündeme gelir; süre kıdeme göre 2-8 haftadır ve kural olarak çıplak ücretten hesaplanır. Gelir ve damga vergisine tabidir.
İşe İade
İş güvencesi kapsamındaki işçi, geçersiz fesihte arabuluculuk şartını yerine getirerek işe iade davası açabilir; işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti söz konusu olur.
Diğer Alacaklar
- Fazla mesai, yıllık izin ücreti,
- Ulusal bayram-genel tatil ücretleri,
- Hafta tatili ücreti.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Bordro ve fesih belgeleri saklanmalıdır.
- Alacaklarda zamanaşımı süreleri gözetilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Haksız çıkarıldım, hangi haklarım var?
Koşullara göre kıdem, ihbar, işe iade ve diğer işçilik alacakları gündeme gelebilir.
Fazla mesai ücreti alabilir miyim?
Çalışmanın ispatı hâlinde fazla mesai ücreti talep edilebilir; kayıtlar önemlidir.
İspat yükü kimde?
Geçerli/haklı fesih nedeninin varlığı konusunda ispat yükü kural olarak işverendedir.
İlgili Mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 (ihbar), m.18-21 (iş güvencesi)
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 (kıdem tazminatı)
Yargıtay / Danıştay Kararları
Kıdem tazminatına esas ücret işçinin son (fesih anındaki) ücretidir; ihbar öneli tanınan fesihte önelin bittiği tarihteki ücret esas alınır.
Karar metnine git →Giydirilmiş ücretin hesabında asgari geçim indirimi (AGİ) dikkate alınmaz.
Karar metnine git →