Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, belirli koşulları sağlayan işçiye iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde ödenen, çalışma süresine bağlı bir tazminattır. Bu yazıda kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını, hesaplama yöntemini, giydirilmiş ücret ve tavan kavramlarını, vergi kesintilerini ve sık karşılaşılan tartışmaları Yargıtay içtihatları çerçevesinde açıklıyoruz.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bırakılan 14. maddesi uyarınca, en az bir yıl çalışmış olan işçiye; iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerde sona ermesi durumunda, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenen tazminattır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları

• İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az **1 yıl** çalışmış olması.
• İş sözleşmesinin kanunda öngörülen şu hâllerden biriyle sona ermesi:
• İşverenin haklı neden dışında (geçerli veya haksız) feshi.
• İşçinin haklı nedenle feshi (ödenmeyen ücret, mobbing, ağır hakaret vb.).
• Emeklilik, yaşlılık/malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla fesih.
• Erkek işçinin muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılması.
• Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.
• İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir).

İşçinin kendi isteğiyle ve haklı bir neden olmaksızın istifa etmesi hâlinde kural olarak kıdem tazminatı doğmaz.

Hesaplamanın Temeli: Süre ve Ücret

Kıdem tazminatı iki temel veriye dayanır: çalışma süresi ve son giydirilmiş brüt ücret.

• **Süre:** İşe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki toplam gün sayısıdır. Her tam yıl için 30 günlük ücret, yıldan artan süreler için oranlama yapılır.
• **Ücret:** Hesaplamaya esas ücret, iş sözleşmesinin feshedildiği andaki **son ücrettir**. İhbar öneli tanınan fesihte, önelin bittiği tarihteki ücret esas alınır.

Giydirilmiş Ücret Nedir?

Kıdem tazminatı "çıplak ücret" üzerinden değil, "giydirilmiş ücret" üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücret; çıplak ücrete, işçiye düzenli ve süreklilik arz eden biçimde sağlanan parasal ve ayni menfaatlerin aylık tutarlarının eklenmesiyle bulunur.

• Giydirilmiş ücrete dâhil edilenler: yol, yemek, düzenli ikramiye, düzenli prim, yakacak, konut yardımı gibi süreklilik gösteren ödemeler.
• Giydirilmiş ücrete dâhil EDİLMEYENLER: asgari geçim indirimi (AGİ), bir defaya mahsus ödemeler, arızi nitelikteki fazla mesai ve genel tatil ücretleri.

Yargıtay, ayni yardımların (yol, yemek vb.) net değil, brüte çevrilerek tazminata esas ücrete eklenmesi gerektiğini kabul etmektedir.

Kıdem Tazminatı Tavanı

Her tam yıl için ödenecek tutar, kanunla belirlenen ve **her altı ayda bir güncellenen** kıdem tazminatı tavanı ile sınırlıdır. İşçinin giydirilmiş ücreti tavanı aşsa bile, hesaplama tavan tutarı üzerinden yapılır. (2026 yılının ilk yarısı için tavan 64.948,77 TL'dir; tutar dönemsel güncellenir.)

Vergi ve Kesintiler

• Kıdem tazminatı **gelir vergisinden istisnadır**.
• Yalnızca **binde 7,59 oranında damga vergisi** kesilir.
• Buna karşılık ihbar tazminatı gelir vergisine de tabidir; bu yönüyle kıdemden ayrılır.

Örnek Hesaplama

8 yıl çalışmış, son giydirilmiş brüt ücreti tavanın altında 50.000 TL olan bir işçide:

• Brüt kıdem = 50.000 × 8 = 400.000 TL.
• Damga vergisi = 400.000 × 0,00759 = 3.036 TL.
• Net kıdem = 396.964 TL (yaklaşık).

Bir yıldan artan süreler için aynı oranla ekleme yapılır. Sitemizdeki Hesaplama Araçları sayfasından tahmini hesap yapabilirsiniz.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Bordroda düşük ücret gösterilmesi, gerçek ücretin tanık ve emsal ücret araştırmasıyla ispatını gerektirebilir.
• Kıdem tazminatı alacaklarında zamanaşımı süresi (fesih tarihine göre) gözetilmelidir.
• İşyeri devri hâlinde işçinin kıdemi kural olarak korunur.

Sık Sorulan Sorular

Kaç yıl çalışınca kıdem tazminatı hak edilir?

En az 1 yıl. Bir yıldan az çalışmada kıdem tazminatı doğmaz.

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı?

Kural olarak hayır. Ancak haklı nedenle fesih, evlilik (kadın işçi), askerlik veya emeklilik gibi hâllerde istifaya rağmen hak doğar.

AGİ kıdem hesabına dâhil mi?

Hayır. Yargıtay, giydirilmiş ücretin hesabında AGİ'nin dikkate alınmayacağını kabul etmektedir.

Kıdem tazminatından hangi vergi kesilir?

Sadece binde 7,59 damga vergisi; gelir vergisi kesilmez.